#Ravijnjaar,#GeenTakenZonderKnaken,#Gemeentefonds
Vanaf 2026 dreigen gemeenten structureel € 2,3 miljard minder inkomsten van het Rijk te ontvangen. Op donderdag 26 september 2024 nam het actiecomité Raden in Verzet op uitnodiging van de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken deel aan een rondetafelgesprek over de gevolgen voor de gemeentefinanciën in het ravijnjaar 2026 en de jaren daaropvolgend.
In aanloop naar het rondetafelgesprek heeft het actiecomité Raden in Verzet een dringende oproep aan alle gemeenteraadsleden gedaan om door middel van een briefactie het probleem bij Kamerleden aan te kaarten. Om deze actie te vergemakkelijken, had het actiecomité een voorbeeldbrief beschikbaar gesteld. Raads- en commissieleden hebben in groten getale aan de oproep gehoor gegeven.
Rondetafelgesprek
Op 26 september 2024 vond het rondetafelgesprek plaats over de financiële situatie van gemeenten plaats. Kamerleden kregen de kans om vragen te stellen aan verschillende partijen, waaronder actiecomité Raden in Verzet, de VNG en de wethouders financiën uit Zaandstad en Enschede, ter voorbereiding van het debat over de gemeentefinanciën op 1 oktober 2024.
“Dank voor de gelegenheid om vanuit het perspectief van de gemeenteraden en gemeenteraadsleden een bijdrage aan deze discussie te mogen leveren”, zo begon voorzitter en raadslid in Zoetermeer, Rob Duiven, zijn toelichting op het Position Paper: “Per slot van rekening zijn het de gemeenteraden die de begrotingen vaststellen en de gemeenteraadsleden die daartoe de politieke keuzes moeten maken op welke wijze het geld besteed wordt. En zij doen dit omdat zij het allerbeste willen voor hun gemeenten en niet om de gemeente kapot te moeten bezuinigen en zeker niet als dat van hogerhand wordt opgedrongen!”
“Wij zijn geen raadslid geworden om de kastanjes uit het vuur te halen, terwijl ze in Den Haag met bezuinigingen goede sier maken”
Centraal stonden de gevolgen indien de geplande bezuinigingen doorgang vinden. Door de bezuinigingen komen raadsleden voor steeds moeilijkere keuzes te staan. Ondanks dat de gemeente meer taken uit moet voeren, hebben raadsleden er maar weinig beleidsruimte bijgekregen. “Wij zijn geen raadslid geworden om de kastanjes uit het vuur te halen, terwijl ze in Den Haag met bezuinigingen goede sier maken”, aldus Rob Duiven.
Hij vroeg verder aandacht voor het feit dat de bezuinigingen waarover wordt gesproken, verscholen onder abstracte begrippen zoals financiële verhoudingen tussen Rijk en gemeenten en financieringssystematieken, wel direct de hele samenleving en de inwoners in het bijzonder treffen.
Rob Duiven: “Gemeenten gaan namelijk over veel gebieden van onze samenleving: van sportvoorzieningen tot leesbevordering, van buurthuizen tot armoedebestrijding, van openbaar groen tot gezondheidsbevordering, van cultuur tot energietransitie. Dit zijn allemaal zaken waarmee onze inwoners dagelijks te maken hebben. Met name ook de meest kwetsbare inwoners die het meest afhankelijk zijn van gemeentelijk beleid. Allemaal zaken die, als ze wegvallen, leiden tot verschraling van de samenleving. Gevolgen die overigens ook als een boemerang terugkomen op veel voornemens van het Rijk zelf, zoals bijvoorbeeld het vergroten van de koopkracht. Dat is -als je alles op je laat inwerken- onbegrijpelijk, onverstandig maar ook onnodig.”
De eis die Raden in Verzet op tafel legde richting de Kamerleden van de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken was kraakhelder: “De beoogde botte greep in de kas van het gemeentefonds moet daarom van tafel. Geen taken zonder de daarvoor benodigde knaken! Want we zijn raadslid geworden, omdat we net als u als kamerlid- als volksvertegenwoordigers het allerbeste willen voor onze -maar ook uw!- inwoners!”, zo sloot Rob Duiven zijn pleidooi namens raden in Verzet af.
Het hele rondetafelgesprek is terug te kijken op Financiële positie van gemeenten | Debat Direct (tweedekamer.nl).
Position Paper
Ter voorbereiding op het rondetafelgesprek was aan de deelnemers gevraagd een Position Paper op te stellen met de kern van hun standpunt, zo ook aan het actiecomité Raden in Verzet. Het Position Paper dat het actiecomité in september opstelde en op 17 september 2024 aan de Tweede Kamer heeft gestuurd kunt u nalezen op Financiële positie van gemeenten | Debat Direct (tweedekamer.nl).
Geef een reactie